Wanneer ME’ers aan het werk gaan, halen ze meteen het nieuws. Zoals recent na FC Utrecht-Feyenoord, toen ze met wapenstokken en pepperspray ingrepen. Journalist Wout van Arensbergen zat in een ME-bus tijdens een Champions League-wedstrijd van PSV en zag hoe puzzelen en schaken ellende moeten voorkomen.
Een groep Duitse supporters loopt aan het begin van de koude avond voetballiedjes zingend naar café De Aftrap naast het Philips Stadion. „Daar zijn ze zo van genezen”, zegt pelotonscommandant Glenn vanuit zijn ME-bus. Het is de plek waar de fanatieke PSV-aanhang zich indrinkt. Drie Duitsers worden opgepakt voordat ze voor problemen kunnen zorgen en missen de wedstrijd van hun Bayern München tegen PSV.
Maar de dag begon voor de ME (Mobiele Eenheid) uren eerder, met een briefing op het politiebureau aan de Mathildelaan in Eindhoven.
14.03 uur – Zijn de Oscars er?
„Zijn de Victors er?” Ja, klinkt het even na 14.00 uur uit de bomvolle kantine voor de neus van pelotonscommandant Glenn. Hij noemt vanachter een verhoging naast een beeldscherm de codenamen van alle eenheden op. De Romeo’s? De sectie van de Landelijke Eenheid? Sectie Oost-Brabant? Verbindingsspecialisten? Oscars? Papa’s? Het droneteam?
Bayern München speelt vanavond – 28 januari – tegen PSV en neemt zo’n 1600 Duitse supporters mee. In totaal houden deze woensdag zo’n kleine 200 politiemensen de stad rond het Philips Stadion in de gaten: twee pelotons ME en allerlei hulptroepen er omheen.
De dag is minutieus voorbereid.
Het Philips Stadion zit straks vol: 35.000 supporters onder wie 1625 Duitsers, leest Glenn voor. Zijn peloton houdt vandaag de bezoekers in de gaten, het andere peloton richt zich op de PSV-aanhang.
Hoewel Bayern-supporters niet per se bekendstaan als extreem vervelend, is ellende nooit ver weg. „De fanatieke kern van PSV laat altijd ‘zoekgedrag’ zien”, zegt Glenn. Hij doelt op Eindhovense hooligangroepen die proberen de confrontatie met uitsupporters aan te gaan.
De politie is goed op de hoogte en kent alle details. Zestien Duitse bussen vervoeren in totaal 400 tot 450 ultra’s, oftewel de harde kern. Daarbij zitten 150 risicosupporters. Ook hebben Duitse voetbalfans 267 hotelovernachtingen geboekt. Belangrijke info, want dat betekent dat niet iedereen na de wedstrijd de stad verlaat, met alle risico op late confrontaties.
‘Twee keer zoveel ME nodig als bij wedstrijd tegen Ajax of Feyenoord’
Het feit dat buitenlandse supporters niet in een trein- of buscombi kunnen worden gedwongen. Er is recht op vrij reizen binnen de EU, legt algemeen commandant Gerben van der Meer uit.
Dat betekent dat de 1600 Duitse supporters met de auto, trein, vliegtuig of bus kunnen komen. Ze komen dus op allerlei tijdstippen via verschillende routes en mogelijk zelfs verspreid over meerdere dagen Eindhoven in.
Dat vergt nogal wat van de politie. Het kost veel meer kruim om alles in de smiezen te houden, te zien waar alle supporters zich ophouden en de verschillende groepen te monitoren.
De Duitse politie is al eerder al op ‘sitebezoek’ geweest in Eindhoven. „Bij de loting in Zurich zijn de eerste contacten al direct gelegd.” „Er ligt wel druk bij de UEFA om daar iets aan te doen”, zegt Van der Meer. Want in deze vorm kost het de politie bijna twee keer zoveel inzet: twee pelotons in plaats van één.
Wanneer Feyenoord of Ajax in Eindhoven speelt, worden de supporters met de trein afgezet tot direct naast het stadion. Via een sluis gaan ze van het spoor over de PSV-laan linea recta het uitvak in. Overzichtelijk en goed afgeschermd.
Het SGBO (Staf Grootschalig en Bijzonder Optreden) voor het kampioenschap wordt bijna opgestart.
In een SGBO werken mensen met verschillende expertises en wordt opgetuigd bij crises, rampen en bijvoorbeeld bij risicovolle evenementen om onder meer de burgemeester goed te kunnen adviseren.
„We zitten nu begin april”, zegt Van der Meer over de huidige mogelijke kampioensdatum. Het vergt allemaal veel planning.
Zelfs op ruim 100 kilometer afstand spelen zaken om rekening mee te houden. Ajax treft thuis het Griekse Olympiakos, de rivaal van Bayern. „Dat kan dus voor kruisbestuiving zorgen.” Oftewel het risico dat de Grieken in Eindhoven ruzie komen zoeken. Dat kan gevolgen hebben voor het begeleiden van de Duitsers uit het stadion, vertelt Glenn zijn manschappen.
De ME’ers zullen vandaag de openbare orde handhaven. De Duitsers mogen niet naar het Stratumseind, en de PSV-aanhang moet uit de buurt van de Markt blijven. „Verder gaan we ordeverstoorders vroegtijdig signaleren, identificeren en verwijderen.”
Extra aandacht is er voor de corteo’s, waarbij fanatieke supporters in optocht van de binnenstad naar het stadion lopen. Die zijn altijd spannend. De verkenningseenheid zal het ‘zoekgedrag’ van PSV-supporters monitoren. „‘PSV’ heeft maar één doel: ergens met hun corteo op de route van de Duitsers komen.”
Voor supporters die zich misdragen en het speciaal aangegeven gebied rond het stadion moeten verlaten, zijn er verwijderingskaartjes in het Nederlands en Duits. Glenn: „Leg alles goed vast, dat maakt later de persoonsgebonden aanpak makkelijker. En vul de aanhoudingskaarten goed in”, voegt hij toe.
Vandaag dragen de ME’ers ‘tenue 1’: het standaard politie-uniform met schouderbescherming, voor momenten dat er geen dreiging is. Extra beschermingsmiddelen liggen klaar in de ME-bussen: ook is er nieuwe gehoorbescherming, traangas en zijn er grote bussen pepperspray.
Om 14.27 uur sluit Glenn het overleg af. „Het kan een inzet van niks zijn”, houdt hij de volle kantine voor. „Maar het kan ineens losbarsten. Let op elkaar.”
14.27 uur – Rotzooi zoeken als doel
Glenn overlegt nog even met de commandanten. Vuurwerk in de Duitse corteo laten ze ongemoeid. „Maar wel in het snotje houden wanneer iemand zwaar vuurwerk gooit. Dat zijn gewoon bommen.” Een dader uit 450 Duitse ultra’s plukken, is wellicht niet handig. „Sein het droneteam in voor een snapshot of maak een foto. Dan kunnen we hem misschien bij het wachtvak bij z’n nekvel pakken”, legt hij uit.
Dan nog een ervaring van de laatste tijd: als PSV-hooligans niet bij de Duitse supporters kunnen komen, is er een kans dat ze Duitse hotelgasten zoeken. Eindhovense hooligans vorderden bij recente internationale wedstrijden ID-bewijzen. Als dat een buitenlander opleverde, kreeg die klappen.
15.58 uur – De bus in
Glenn stapt in de bus bij zijn chauffeur Karel en twee verbindingsspecialisten Michael en Kevin. Als het vanavond losgaat is dit gezelschap een rijdend zenuwcentrum. „Karel, kun jij ons naar Vibes rijden.” Daar bij het voormalige Beursgebouw melden de Duitse supporters zich voor de wedstrijd.
De commandobus rijdt richting centrum, naar het Taphuys. Daar zouden Duitsers zitten. ‘De spotters zeggen 60 of 70 man’, klinkt het over het communicatiesysteem. En dus wordt de locatie vanaf dan in de gaten gehouden.
16.30 uur – Extra klusjes
„9.101, u mag gaan eten met de complete sectie”, geeft Michael vanuit de commandobus door aan de mannen op straat.
Glenn stapt even uit voor een rondje over de Markt. Ondertussen beboeten collega-ME’ers fatbikers en fietsers die in het voetgangersgebied over de Markt fietsten. Een kaartje leggen op het ME-schild is er niet meer bij; ME’ers voeren sinds kort regulier politiewerk uit als daar tijd voor is.
Zo is er een paar uur extra aandacht voor overlastgevende jeugd, problemen met daklozen, verkeershufters, fatbikers, auto-inbraken, huftergedrag op de Kruisstraat en dealers op de Fuutlaan. Glenn: „Dat verdient de burger ook als we met een paar honderd man in de stad zitten.”
17.17 uur – Dertig bbq’ende Duitsers
De mannen uit de commandobus eten in de kantine op de Mathildelaan, geheel in stijl met de bezoekende voetbalploeg, zuurkool met worst. Maar het werk gaat door. ‘Op de PSV-laan staan dertig Duitsers te bbq’en’, hoort Glenn in zijn oortje.
Collega’s gaan even kijken. De Duitsers zaten in een gehuurde Nederlandse bus, die daardoor niet door kentekenscanner ANPR (Automatic Number Plate Recognition) is opgepikt en onopgemerkt naar het stadion kon rijden.
17.21 uur – Ultra’s zijn later
De Duitse ultra’s (de harde kern) zijn vertraagd, hoort Glenn. Hij wil ze niet meer voor die korte tijd de stad in hebben, maar liever meteen naar het stadion laten rijden. Dat roept wat vragen op. Kan PSV die uitsupporters nu al ontvangen? Zijn er al stewards aanwezig?
Even later hoort Glenn van het SGBO (Staf Grootschalig en Bijzonder Optreden) dat de bus met ultra’s toch naar Vibes gaat en dus vertrekken de nodige manschappen na het eten meteen naar het voormalige Beursgebouw. „Ik hou wel van show of force.” De Duitsers meteen bij het uitstappen laten zien dat ze goed worden begeleid.
17.41 uur – Drukke pub
Na overleg besluit Glenn iedereen de been- en armkappen te laten aantrekken. Verbindingsspecialist Michael geeft het door aan alle manschappen.
Het is ogenschijnlijk een triviaal besluit, maar toch belangrijk. Ga je met wellicht iets te veel bescherming aan op pad of neem je het risico dat je tijd genoeg hebt je alsnog steviger aan te kleden als het op straat uit de hand loopt?
De Duitsers op de PSV-laan hebben hun bbq’s intussen opgeruimd.
17.51 uur – De ultra’s zijn bij Someren
Glenn overlegt in zijn bus met een paar commandanten. De Duitse ultra’s zijn ter hoogte van Someren, klinkt het op de communicatielijn. Is het ergens druk, wil Glenn weten. „Anders kunnen we de binnenstad loslaten.” Dan kunnen extra manschappen de Duitsers straks opvangen.
17.59 uur – Duitsers bij Leenderheide
De Duitse bussen rijden bij Leenderheide. „Hele sectie naar Vibes. Nu.” Glenn bespreekt met zijn commandanten hoe ze de Duitse corteo gaan begeleiden. „Jij neemt linksvoor, jij achter en rechts, en jij staat met de bus beneden aan het trappetje, als kopvoertuig.” De pelotonscommandant wil ook dronebeelden zodra de bussen arriveren. „Tot aan het stadion.”
Zodra de bussen aankomen, wil Glenn snel een inschatting maken van de Duitsers. Zijn ze onder invloed? Hebben ze stokken? Massieve of flexibele? Hoeveel?
Dan komt het bericht binnen dat een man of vijftien van de harde kern van PSV op het 18 Septemberplein staat. „Die hebben daar niks te zoeken”, weet Glenn. Hij vermoedt dat ze weten dat de Duitse bussen arriveren. „Misschien staan ze zelfs in contact met elkaar en proberen ze te regelen wat wij juist willen voorkomen.”
De Papa’s krijgen instructies van hun commandant. Fotopersburo Bert Jansen
Michael: „Aan het hele peloton. Aankomst bussen over twee minuutjes.”
18.29 uur – Flessen bier
„Ze stappen uit met glazen flessen bier”, klinkt het over de communicatielijn. Twee bussen volgen de andere zes niet naar de parkeerplaats, maar draaien eerder rechtsaf en parkeren langs de Fellenoord. „Kijk even wie twee groepen kan missen”, zegt Glenn. „Oh, nu gaat het overige verkeer ook weer rijden. Dat wordt een zooitje.”
18.38 uur – Duitsers aan de wandel
De Duitsers wachten geduldig in de kou. Ze brachten op verzoek van de ME de flessen terug naar de bussen. Om de groep heen beweegt van alles. Een supporter loopt bellend tussen de ME’ers door het gezelschap. Verderop kijkt een in zwart gekleed duo naar de Duitsers. Dat zijn geen politiemensen, ziet Glenn.
„Er zijn ‘PSV’ers’ op zoek naar een specifieke groep binnen deze 400 Duitsers”, vertelt Glenn. Die specifieke info ontving hij net.
De Duitse corteo gaat lopen.
Een drone scant de route en brengt de hele Mathildelaan scherp in beeld. „Voorheen moesten we mensen vooruit sturen.”
Eindhovense hooligans laten zich nog niet zien. „Vaak zien we dat aanvallen van links komen”, verklapt Glenn. De drone toont met nachtbeeld elke persoon als een helder wit stipje. Het lijkt onmogelijk om een stap rond het stadion te zetten zonder dat de drone het vanaf ruim honderd meter hoogte ziet.
‘De doelgroep is nu op de kruising. Alles is nog rustig’, klinkt het over de radio. Er is nog geen flardje vuurwerk gezien.
„Bayern gedraagt zich voortreffelijk”, zegt Glenn tevreden. ‘Vanuit PSV nog geen enkele reactie’, klinkt het over de communicatielijn. „Het lijkt wel een begrafenisstoet”, merkt een commandant op.
19.11 uur – Denk aan je uitstraling
De paarden en de honden (Papa’s en Oscars) mogen terug naar de stad, zegt Glenn. Daar bevindt de PSV-aanhang zich nog.
Hij ziet een ME’er met een zwarte doek voor zijn mond, tegen de kou. Glenn is daar geen voorstander van. „Het doet iets met onze uitstraling. Soms is het nodig je identiteit te beschermen, maar dat is bij deze doelgroep niet het geval.”
19.22 uur – Messentrekker
De bus van Glenn rijdt via stadionbar De Aftrap even naar de pub, daar is het rustig. Een paar minuten later komt een melding binnen: bij de AH aan de Vestdijk trok een man een mes. Hij is de zaak uitgewerkt. „Hier een mededeling voor alle eenheden…”, begint Michael.
Een foto van de man wordt naar alle politiemensen op straat gestuurd. Vlak daarna wordt iemand aangehouden: niet de messentrekker, maar een man die nog een celstraf had openstaan.
19.41 uur – ‘In Duitsland vier rijen dik’
Zo’n 500 Duitsers lopen met de corteo naar het stadion. Van een paar honderd man is helder dat ze nog in kroegen in de stad zitten. ‘Voor de snelle rekenaars: we missen er nog 600’, klinkt het over de communicatielijn.
20.18 uur – Alles rustig
„Geen bijzonderheden in de stad. Geen bijzonderheden op de PSV-laan. Overal een rustig beeld”, zegt Michael achterin de bus. 1539 supporters zitten in het Duitse vak, hoort Glenn vanuit het stadion. „Dat zijn belangrijke lijnen die we met PSV hebben.” Kortom: 100 supporters zijn nog niet binnen.
20.30 uur – Geen kaartje
Bij het uitvak staan ineens 40 Duitsers zonder kaartje. Glenn: „Dat wordt een uitdaging. Wat moet je ermee?” Als de supporters rustig zijn, kun je ze naar de stad begeleiden voor een tv-scherm en een biertje, anders de stad uit, meent Glenn. De commandobus rijdt ondertussen even over het Catharinaplein.
De 40 Duitsers willen een kaartje voor de wedstrijd bemachtigen en gaan anders om 21.00 uur naar de Markt. „Dat betekent dat je dan niet iedereen in het stadion hebt”, zegt Glenn. Voor de zekerheid besluit hij toch wat bikers daar in de buurt te houden.
Na een kwartier komt het bericht van de leiding aan de Mathildelaan dat de 40 Duitsers bij het hek moeten wachten. Dat vindt Glenn vreemd. „Het is over een uur nul graden. En er zitten er toch al 100 in de stad.” Zijn ME heeft ruimte om de groep te begeleiden, dus belt Glenn met het SGBO voor overleg.
20.59 uur – Allemaal in zwart
De Duitsers moeten alsnog hun bussen in. „Ze zijn allemaal in het zwart gekleed”, zegt Glenn. Het SGBO vreest voor problemen. Deze groep is relaxt, maar de harde kern van PSV kan ze gaan zoeken, met alle problemen van dien. De ME wilde in dit geval dus iets te graag faciliteren.
21.30 uur – Malmö
Plaspauze op het politiebureau. De kantine zit even vol voetbal kijkende politiemensen. Ondertussen is het in Maastricht onrustig: de MVV-aanhang ruziet met supporters uit Malmö. De Zweedse club speelt de volgende dag net over de grens, tegen Racing Genk. Ze hebben elkaar op sociale media uitgedaagd tot een ontmoeting. Mogelijk moet de ME vanuit Eindhoven in Zuid-Limburg gaan helpen.
22.17 uur – In het vak houden
„We houden ze in het vak. Als ‘PSV’ zich koest houdt, mogen ze gaan”, zegt Glenn over de Duitse supporters in een laatste briefing in de kantine tegen zijn commandanten.
Het is nog 0-0. „Wat denken jullie van het tenue?” Alles blijft zoals het was. De uitstroom is weer een spannende fase. „Als er iets gebeurt, pakken we door”, benadrukt Glenn. Hij wil dan wel graag aanhoudingen, zodat de oproerkraaiers ook echt bestraft kunnen worden. „Over tien minuten de deur uit.” De 0-1 valt.
Een ME-groep is inmiddels onderweg naar Maastricht om hulp te bieden indien nodig.
22.33 uur – PSV-laan
De bus met Glenn rijdt weer naar de PSV-laan. Dan klinkt buiten ineens veel lawaai. Op de bewakingscamerabeelden uit het stadion is te zien dat de PSV-aanhang uit z’n dak gaat: 1-1. Een opstootje komt in beeld. Stewards gaan er snel naartoe. Een jongeman met gezichtsbedekking springt over de reling terug het vak met de fanatieke PSV-aanhang in. Een camera zoomt vervolgens in op gezichten. Er komen close-upbeelden van in het zwart geklede jongens in beeld. Ze steken hun middelvingers op.
22.42 uur – Goal
Een Duits doelpunt betekent het einde aan het avontuur van PSV in Europa.
Tien minuten later klinkt over de portofoon in de bus: ‘Einde wedstrijd. Eindstand 1-2’. Het publiek stroomt al snel naar buiten. De Duitsers moeten nog in hun vak wachten. Om 23.10 uur gaan de stewards op linie staan, zodat ook de bezoekers het stadion kunnen verlaten.
23.12 uur – Uitstroom
‘De uitstroom van Bayern-supporters kan beginnen’, zegt Michael over de porto tegen de collega’s. „Is er zicht op de doelgroep van ‘PSV’?”, wil Glenn weten. Het antwoord is nee; overal lijkt het kalm.
De Duitsers lopen rustig richting hun bussen. Alleen bij de pub in de Jan van Lieshoutstraat en bij café ’t Lempke op het Stratumseind is het dan nog druk.
De ‘Paarden’ mogen rond 23.30 uur naar huis. „Er gebeurt niks meer”, denkt Glenn. „Nu is het de kunst dat je met lef mensen naar huis stuurt.” Het was een lange, koude dag. De Duitse bussen zitten inmiddels voor de helft vol.
De Mikes (motoragenten, red.) en een ME-sectie gaan de bussen ‘een staartje’ geven naar de snelweg. „Voor het geval ‘PSV’ ze nog aanvalt.”
23.35 uur – Leeg stadion
‘De laatste vijftien mensen komen van de trap af. Dan is het vak leeg’, klinkt het over de communicatielijn. „Nul geweld”, zegt Glenn. „Nee, dat gebeurt niet vaak.” De eerste secties gaan terug naar het hoofdbureau voor de debriefing.
Om 23.45 uur vertrekken de Duitse bussen. Op het scherm in de commandobus is via de drone te zien hoe de stoet begeleid door de stad rijdt.
0.05 uur – Klaar
De commandobus parkeert bij de kantine voor de debriefing. „Vijf aanhoudingen. Heel weinig. Ik denk dat dat echt door de kou komt”, zegt Glenn. In totaal schreven de ME’ers 44 boetes uit voor allerlei kleine overtredingen.
„Ik heb nog nooit zo’n tam volk gezien. Heel vriendelijk”, vat de commandant van de hondenbrigade de dag samen.
Glenn: „Het is een van de rustigste inzetten op Europees niveau die ik heb gehad.”
De nacht blijft rustig. Er vindt geen enkel opstootje plaats. De drone die de Duitsers de stad uit volgde, pikte met zijn warmtebeeldcamera per toeval onder een Eindhovens dak nog een hennepkwekerij met 185 plantjes op.
Originele bricht is hier te vinden
